Ψηφιακό εκπαιδευτικό βοήθημα Πληροφορικής Γ΄ Λυκείου

Εκφωνήσεις Πανελλαδικών Εξετάσεων στο μάθημα (Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον). Διάλεξε χρονιά για να δεις ολόκληρο το θέμα (Α, Β, Γ, Δ).

Οι εκφωνήσεις αποτελούν δημόσιο υλικό των Πανελλαδικών Εξετάσεων του Υπουργείου Παιδείας και προβάλλονται εδώ για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Ταχύτητα:

🧩 Εντολές:

📝 Κώδικας

⋯

🖥️ Έξοδος & Δεδομένα

Υποστηρίζονται: δηλώσεις & ΣΤΑΘΕΡΕΣ, ΔΙΑΒΑΣΕ/ΓΡΑΨΕ, ΑΝ/ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ/ΑΛΛΙΩΣ, ΓΙΑ (ΜΕ_ΒΗΜΑ), ΟΣΟ, ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ…ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ, πίνακες 1Δ/2Δ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ/ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ/ΚΑΛΕΣΕ, τελεστές (DIV, MOD, ^, =, <>, <, >, <=, >=, ΟΧΙ/ΚΑΙ/Η) και συναρτήσεις Α_Μ, Α_Τ, Τ_Ρ, ΗΜ, ΣΥΝ, ΕΦ, ΛΟΓ, Ε.

ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Πώς να διαβάσεις & πού να εξασκηθείς

Για τη θεωρία και τις ασκήσεις εμπέδωσης κάθε ενότητας, πήγαινε στην καρτέλα 📚 Μαθήματα. Για εκφωνήσεις Πανελληνίων, δες την καρτέλα 🏛️ Θέματα Πανελληνίων.

Πώς να το χρησιμοποιήσεις: ο οδηγός δεν αντικαθιστά τη θεωρία των μαθημάτων — τη συμπυκνώνει. Διάβασε πρώτα το μάθημα, μετά έλεγξε τον εαυτό σου εδώ. Κάθε τίτλος παραπέμπει στο μάθημα όπου αναλύεται.

🔢 Οι «αριθμημένες» θεωρίες — αυτά ρωτιούνται στο Θέμα Α

Οι εξεταστές αγαπούν τις αριθμημένες λίστες των βιβλίων. Αν ξέρεις πόσα είναι και ποια, έχεις κερδίσει τις μισές μονάδες του Θέματος Α.

Πόσα	Τι	Ποια	Πηγή
3	Στάδια αντιμετώπισης προβλήματος	Κατανόηση → Ανάλυση → Επίλυση	§1.4 · Μάθ. 2
3	Συστατικά μέρη προβλήματος	Δεδομένα · Επεξεργασία · Ζητούμενα	§1.4 · Μάθ. 2
3+3+3	Κατηγορίες προβλημάτων (εκτός ύλης)	Επιλύσιμα/Ανοικτά/Άλυτα · Δομημένα/Ημιδομημένα/Αδόμητα · Απόφασης/Υπολογιστικά/Βελτιστοποίησης	§1.5 · Μάθ. 2
5	Κριτήρια αλγορίθμου	Είσοδος · Έξοδος · Καθοριστικότητα · Περατότητα · Αποτελεσματικότητα	§2.1 · Μάθ. 3
4	Σκοπιές μελέτης αλγορίθμων (νέο)	Υλικού · Γλωσσών Προγραμματισμού · Θεωρητική · Αναλυτική	§2.2 · Μάθ. 3
4	Τρόποι αναπαράστασης αλγορίθμου	Ελεύθερο κείμενο · Διαγραμματικές τεχνικές · Φυσική γλώσσα κατά βήματα · Κωδικοποίηση	§2.3 · Μάθ. 3
5	Ερωτήσεις της ανάλυσης προβλήματος (νέο)	Δεδομένα & μέγεθος · Συνθήκες · Αποδοτική μέθοδος (αλγόριθμος) · Καταγραφή λύσης (ψευδογλώσσα) · Τρόπος υλοποίησης (γλώσσα)	§4.1 · Μάθ. 4
3	Στάδια επίλυσης με υπολογιστή (νέο)	Ακριβής προσδιορισμός → Ανάπτυξη αλγορίθμου → Διατύπωση σε μορφή κατανοητή από τον υπολογιστή	§6.1 · Μάθ. 5
3	Δομές δομημένου προγραμματισμού	Ακολουθία · Επιλογή · Επανάληψη	§6.4.3 · Μάθ. 5
6	Πλεονεκτήματα δομημένου προγραμματισμού	Απλούστερα προγράμματα · Άμεση μεταφορά αλγορίθμων · Ανάλυση σε τμήματα · Λιγότερα λάθη · Ευκολότερη ανάγνωση · Ευκολότερη διόρθωση/συντήρηση	§6.4.3 · Μάθ. 5
3	Κατηγορίες λαθών	Λάθη υλοποίησης (συντακτικά) · Λάθη εκτέλεσης · Λογικά	§13.1 · Μάθ. 16
2	Μειονεκτήματα πινάκων (νέο)	Απαιτούν μνήμη · Περιορίζουν τις δυνατότητες του προγράμματος	§9.2 · Μάθ. 27
5	Τυπικές επεξεργασίες πινάκων	Αθροίσματα · Μέγιστο/Ελάχιστο · Ταξινόμηση · Αναζήτηση · Συγχώνευση	§9.4 · Μάθ. 30
3	Χαρακτηριστικά υποπρογραμμάτων (νέο)	Μία είσοδος & μία έξοδος · Ανεξάρτητο · Να μην είναι πολύ μεγάλο (μία λειτουργία)	§10.2 · Μάθ. 34
4	Πλεονεκτήματα τμηματικού προγραμματισμού (νέο)	Διευκολύνει ανάπτυξη · Διευκολύνει κατανόηση & διόρθωση · Λιγότερος χρόνος/προσπάθεια · Επεκτείνει τις δυνατότητες των γλωσσών	§10.3 · Μάθ. 34
3	Είδη εμβέλειας (νέο)	Απεριόριστη · Περιορισμένη (η ΓΛΩΣΣΑ) · Μερικώς περιορισμένη	§10.6 · Μάθ. 36
4	Αρχές αντικειμενοστραφούς	Αφαιρετικότητα · Ενθυλάκωση · Κληρονομικότητα · Πολυμορφισμός	Βιβλίο 2 §4 · Μάθ. 46–47

⚠️ Τα κλασικά μπερδέματα

Μπερδεύεται	Η σωστή διάκριση
Κύρια vs δευτερεύουσα διαγώνιος	Ορίζονται μόνο σε τετραγωνικό πίνακα (Μ = Ν). Κύρια: i = j → Β[i,i]. Δευτερεύουσα: i + j = Ν+1 → Β[i, Ν−i+1]. Κοινό στοιχείο μόνο αν το Ν είναι περιττό.
Αρχικοποίηση min / max	Με το Α[1] → βρόχος από 2 (ασφαλές πάντα). Με ψεύτικη τιμή → βρόχος από 1, και η τιμή πρέπει να είναι εκτός εύρους δεδομένων. ⚠️ max ← 0 είναι λάθος αν όλα τα στοιχεία είναι αρνητικά.
Στάδια αντιμετώπισης vs στάδια επίλυσης με υπολογιστή	Αντιμετώπισης (§1.4): Κατανόηση–Ανάλυση–Επίλυση. Με υπολογιστή (§6.1): Προσδιορισμός–Αλγόριθμος–Πρόγραμμα. Και τα δύο είναι 3, αλλά διαφορετικά.
Ανοικτό vs Άλυτο	Ανοικτό = δεν ξέρουμε ακόμη αν λύνεται. Άλυτο = έχει γίνει παραδεκτό ότι δεν λύνεται (π.χ. τετραγωνισμός κύκλου).
Θεωρητική vs Αναλυτική σκοπιά	Θεωρητική: υπάρχει αποδοτικός αλγόριθμος; (όρια της λύσης). Αναλυτική: πόσους πόρους τρώει (μνήμη, χρόνος CPU & Ι/Ο).
Καθοριστικότητα vs Αποτελεσματικότητα	Καθοριστικότητα: η εντολή είναι σαφής (διαίρεση με 0 → παραβίαση). Αποτελεσματικότητα: η εντολή είναι απλή & εκτελέσιμη σε πεπερασμένο χρόνο.
Λογικό vs λάθος εκτέλεσης	Λογικό: το πρόγραμμα τελειώνει κανονικά με λάθος αποτέλεσμα. Εκτέλεσης: αντικανονικός τερματισμός / crash.
Πότε χρειάζομαι πίνακα;	Μόνο αν τα δεδομένα πρέπει να διατηρούνται στη μνήμη μέχρι το τέλος. Μέση τιμή & τυπική απόκλιση → χωρίς πίνακα. Διάμεσος → με πίνακα (θέλει ταξινόμηση).
ΟΣΟ vs ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ	ΟΣΟ: έλεγχος πριν, 0+ εκτελέσεις, σταματά όταν η συνθήκη γίνει ΨΕΥΔΗΣ. ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ: έλεγχος μετά, 1+, σταματά όταν γίνει ΑΛΗΘΗΣ.
Τυπικές vs πραγματικές παράμετροι	Τυπικές → στον ορισμό. Πραγματικές → στην κλήση. Αντιστοίχιση με τη σειρά, ίδιο πλήθος & τύπος.
Διαδικασία vs Συνάρτηση	Συνάρτηση: επιστρέφει μία τιμή με το όνομά της, χωρίς Ι/Ο, καλείται μέσα σε έκφραση. Διαδικασία: όλες οι λειτουργίες, με ΚΑΛΕΣΕ. Και οι δύο μετά το κύριο πρόγραμμα.
Εμβέλεια στη ΓΛΩΣΣΑ	Περιορισμένη — όλες οι μεταβλητές τοπικές, επικοινωνία μόνο μέσω παραμέτρων. (Όχι απεριόριστη!)

📖 Ορισμοί-κλειδιά (πρέπει να τους γράφεις αυτούσιους)

Πρόβλημα (§1.1) — «μια κατάσταση η οποία χρήζει αντιμετώπισης, απαιτεί λύση, η δε λύση της δεν είναι γνωστή, ούτε προφανής.» Μάθ. 2
Δεδομένο / Πληροφορία / Επεξεργασία δεδομένων (§1.2) (νέο) — δεδομένο = ό,τι γίνεται αντιληπτό με μία από τις πέντε αισθήσεις· πληροφορία = γνωσιακό στοιχείο από επεξεργασία δεδομένων· επεξεργασία = ο «μηχανισμός» δέχεται δεδομένα → προκαθορισμένος τρόπος → αποδίδει πληροφορίες. Μάθ. 2
Δομή προβλήματος (§1.3) (νέο) — «τα συστατικά του μέρη, τα επιμέρους τμήματα που το αποτελούν, καθώς και ο τρόπος που αυτά συνδέονται μεταξύ τους.» Μάθ. 2
Αλγόριθμος (§2.1) — «πεπερασμένη σειρά ενεργειών, αυστηρά καθορισμένων και εκτελέσιμων σε πεπερασμένο χρόνο, που στοχεύουν στην επίλυση ενός προβλήματος.» Μάθ. 3
Πρόγραμμα (§6.1) — «το σύνολο των εντολών που πρέπει να δοθούν στον υπολογιστή, ώστε να υλοποιηθεί ο αλγόριθμος για την επίλυση του προβλήματος.» Μάθ. 5
Δεδομένα / Δομή Δεδομένων (§3.1, §3.2) — «αφαιρετική αναπαράσταση της πραγματικότητας» / «σύνολο αποθηκευμένων δεδομένων που υφίστανται επεξεργασία από ένα σύνολο λειτουργιών.» Μάθ. 21
Πίνακας (§9.1) — «σύνολο αντικειμένων ίδιου τύπου, τα οποία αναφέρονται με ένα κοινό όνομα…» Μάθ. 22
Τετραγωνικός πίνακας — δισδιάστατος με ίσο πλήθος γραμμών και στηλών (Μ = Ν)· μόνο σε αυτόν ορίζονται κύρια (i = j) και δευτερεύουσα (i + j = Ν+1) διαγώνιος. Μάθ. 29
Ταξινόμηση & ευθεία ανταλλαγή (§3.7) — μετάθεση θέσεων ώστε f(a_k1) ≤ … ≤ f(a_kn) / σύγκριση & ανταλλαγή γειτονικών στοιχείων. Μάθ. 26
Τμηματικός προγραμματισμός (§10.1) (νέο) — «η τεχνική σχεδίασης και ανάπτυξης των προγραμμάτων ως ένα σύνολο από απλούστερα τμήματα προγραμμάτων.» Μάθ. 34
Παράμετρος (§10.4) (νέο) — «μία μεταβλητή που επιτρέπει το πέρασμα της τιμής της από ένα τμήμα προγράμματος σε ένα άλλο.» Μάθ. 34
Συνάρτηση / Διαδικασία (§10.5) (νέο) — υπολογίζει & επιστρέφει μόνο μία τιμή με το όνομά της / μπορεί να εκτελεί όλες τις λειτουργίες ενός προγράμματος. Μάθ. 35
Λίστα · Δένδρο · Γράφος (Βιβλίο 2 §1.3) — κόμβοι + δείκτης στον επόμενο / κόμβοι + ακμές με ρίζα / «η πιο γενική δομή δεδομένων». Μάθ. 40–41
Κλάση · Ενθυλάκωση · Κληρονομικότητα · Πολυμορφισμός (Βιβλίο 2 §4.3–4.5). Μάθ. 46–47

🐛 Το πρόβλημα του έτους 2000 — ένα θέμα, τρεις αναφορές

Το millennium bug εμφανίζεται σε τρία διαφορετικά σημεία του Βιβλίου 1. Αν το ζητήσουν, απάντησε ανάλογα με το κεφάλαιο:

Πού	Τι τονίζεται
§1.1 — Η έννοια πρόβλημα	Ως αυθεντικό παράδειγμα προβλήματος: δύο ψηφία ανά συνθετικό της ημερομηνίας (150499), για εξοικονόμηση αποθηκευτικού χώρου· η 1η μέρα του 21ου αιώνα → 010100. Απλό στην όψη, πολύπλοκο στην ουσία, με λειτουργικές, οικονομικές και νομικές προεκτάσεις.
§13.1 — Κατηγορίες λαθών	«Το πιο δημοφιλές λάθος στην ιστορία των υπολογιστών.» Ιδιόμορφο, γιατί οφείλεται σε συνδυασμένη προβληματική λειτουργία λογισμικού και υλικού και απασχόλησε την κοινωνία πριν εμφανιστούν οι συνέπειες.
§14 — Τεκμηρίωση	Δεν μελετήθηκαν όλες οι πιθανές επιπτώσεις μιας «έξυπνης» ιδέας. Το κόστος διόρθωσης εκτοξεύτηκε γιατί σε παλιά προγράμματα είχε χαθεί η τεκμηρίωση.

Παρέα του: Mariner 1 (1962, λάθος πρόσημο σε εντολή FORTRAN, ≈80 εκατ. $) · AT&T (1990, ≈5 εκατ. γραμμές εκτός για 9 ώρες) · Pentium (1994, ≈450 εκατ. $). Και η προέλευση του όρου bug: έντομο εγκλωβισμένο σε υπολογιστή προκάλεσε βραχυκύκλωμα. (Μάθ. 16)

🏛️ Εξάσκηση στα Θέματα Β & Δ — Επίσημη Τράπεζα Θεμάτων ΙΕΠ

Στις ενδοσχολικές εξετάσεις, τα Θέματα Β και Δ επιλέγονται από την Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας του ΙΕΠ. Λύσε θέματα (με τις επίσημες λύσεις τους) απευθείας από την πλατφόρμα:

🏛️ Άνοιγμα Τράπεζας Θεμάτων ΙΕΠ (Πληροφορική Γ΄ ΓΕΛ) ↗

Πηγή: Τα θέματα διατίθενται από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας (MIS5070818), στον δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.): iep.edu.gr/trapeza-thematon-arxiki-selida. Τα πνευματικά δικαιώματα ανήκουν στο Ι.Ε.Π.

📋 Πλάνο επανάληψης — τα 49 μαθήματα

Πάτησε ένα μάθημα για να ανοίξει η θεωρία & οι ασκήσεις του: